Plunjerpomp

1 Pomplichaam	2 Plunjer	3 Grondring	4 Pakking	5 Voering van drukstuk
6 Drukstuk	7 Likker	8 Leislof	9 Tap	10 Plunjerstang
11 Beschermring	12 Leibaan	13 Oliepotje	14 Klepkast	15 Deksel van klepkast
16 Drukbout	17 Pakkingmoer	18 Veer van persklep	19 Persklep	20 Zitting van persklep
21 Zuigklep	24 Pakkingring	27 Handwiel	30 Windketel	33 Aansluiting zuigvoedingleiding
22 Zitting van zuigklep	25 Pakking	28 Omloopklep	31 Binnenpijp	34 Ontluchtingskraantje
23 Veer van zuigklep	26 Pakkingmoer	29 Klepzitting	32 Ontlastklep	35 Aansluiting persvoedingleiding

Onderdelen

De ketelvoedingpomp bestaat uit:

• Pomp.
• Klepkast.
• Windketel met binnenpijp.

Het pomplichaam (1) is gemaakt van gietijzer. De grondring (3) en de voering (5) van het drukstuk (6) zijn van brons. De pomp van machine 2387 heeft nog de originele plunjer (2) van gietijzer zoals getekend in figuur 1-56. De pomp van machine 2386 is gerevideerd. De plunjer (2) is voorzien van een bronzen voering en de leisloffen (8) hebben bronzen schalen gekregen. De leisloffen en de tap (9) worden gesmeerd door olie uit het oliepotje (13). De likker (7) neemt de smeerolie mee over de onderste leibaan wanneer de plunjer naar rechts beweegt. De klepkast (14) is van gietijzer en voorzien van bronzen zittingen (20 en 22) en kleppen (19 en 21). De zittingen worden door middel van drukbout (16) in de klepkast vastgedrukt.

Werking

De plunjer van de voedingpomp wordt heen en weer bewogen door een excentriek dat op de krukas van de stoommachine bevestigd is. Met een excentriek kan een ronddraaiende beweging van een as omgezet worden in een rechtlijnige heen- en weergaande beweging.

Beweegt de plunjer naar rechts, dan ontstaat in de steeds groter wordende ruimte achter de plunjer een luchtverdunning, waardoor de zuigklep opent en de ruimte achter de plunjer zich met water uit de weesleiding vult. De persklep blijft door de druk in de voedingleiding en onder invloed van de veer (18) gesloten. Wanneer aan het eind van de slag de plunjer zich vervolgens naar links beweegt, wordt het aangezogen water samengeperst. Door de druk van het water en de veer sluit de zuigklep en wordt de persklep geopend. Het water wordt door de geopende persklep in de windketel geperst en vervolgens via de binnenpijp in de voedingleiding naar de ketels. Omdat er alleen tijdens de persslag van de pomp water in de voedingleiding geperst wordt ontstaan er drukstoten in het voedingsysteem.

Het luchtkussen boven in de windketel vangt deze drukstoten op. Tijdens de persslag van de pomp wordt het luchtkussen samengeperst en stijgt het water- niveau in de windketel. Gedurende de zuigslag, wanneer de persklep gesloten is, zal de samengeperste lucht een gedeelte van het water uit de windketel in de voedingleiding persen. Er ontstaat hierdoor een gelijkmatige waterstroom in de voedingleiding en de druk zal minder fluctueren.

De zuig- en persklep worden in eerste instantie gesloten door het drukverschil onder en boven de kleppen. Door de traagheid waarmee dit gebeurt zullen de kleppen nog niet gesloten zijn op het moment dat de plunjer van bewegingsrichting omkeert. Aan het begin van de zuigslag zal de persklep nog niet geheel gesloten zijn en water terugstromen uit de persleiding in de cilinder. Zo zal er aan het begin van de persslag ook water door de nog niet geheel gesloten zuigklep terugstromen in de zuigleiding. De klepveren (18 en 23) ondersteunen het sluiten van de kleppen en zorgen ervoor dat de kleppen gesloten zijn als de plunjer van bewegingsrichting omkeert. Door het niet meer terugstromen van het water wordt de opbrengst van de pomp vergroot. Op de windketel is een ontlastklep (32) aangebracht. De ontlastklep opent wanneer de persdruk van de pomp te hoog oploopt.