Het dorp Appeltern - Bewerkingsoverzicht

Admintutiwiki op 6 jul 2025 om 11:04

2025-07-06T11:04:30Z

← Oudere versie		Versie van 6 jul 2025 11:04
Regel 44:		Regel 44:

	'''Joan Derk van der Capellen tot den Pol''', heer van Appeltern, Altforst, enz.		'''Joan Derk van der Capellen tot den Pol''', heer van Appeltern, Altforst, enz.
	~~Zie [[Joan Derk van der Capellen]]~~

	'''Jacob Hendrik, graaf van Rechteren''', van Appeltern enz. geboren 17 november 1787 te Appeltern, overleden 9 juli 1845.		'''Jacob Hendrik, graaf van Rechteren''', van Appeltern enz. geboren 17 november 1787 te Appeltern, overleden 9 juli 1845.

Admintutiwiki op 5 jul 2025 om 18:58

2025-07-05T18:58:30Z

← Oudere versie		Versie van 5 jul 2025 18:58
Regel 18:		Regel 18:

	=== Gemeente ===		=== Gemeente ===
	[[- file:Eerste gemeentehuis.jpg\|thumb\|right\|300px\|Eerste gemeentehuis]]		[[file:Eerste gemeentehuis.jpg\|thumb\|right\|300px\|Eerste gemeentehuis]]
	Vóór 1798 was Appeltern een Heerlijkheid, vallend onder het gezag van de Heer van Appeltern. Vanaf 1798, met het opheffen van de Heerlijkheden, wordt Appeltern een gemeente. De gemeente Appeltern bestond uit de voormalige kerspels (parochies) Appeltern, Altforst, Maasbommel en Alphen. Het eerste gemeentehuis stond te Appeltern, op de plaats waar nu de dienstwoningen van het stoomgemaal staan. Later werd in Maasbommel een gemeentehuis gebouwd.		Vóór 1798 was Appeltern een Heerlijkheid, vallend onder het gezag van de Heer van Appeltern. Vanaf 1798, met het opheffen van de Heerlijkheden, wordt Appeltern een gemeente. De gemeente Appeltern bestond uit de voormalige kerspels (parochies) Appeltern, Altforst, Maasbommel en Alphen. Het eerste gemeentehuis stond te Appeltern, op de plaats waar nu de dienstwoningen van het stoomgemaal staan. Later werd in Maasbommel een gemeentehuis gebouwd.
	Aanvankelijk was de ambtsheer het hoofd van de gemeente, maar vanaf de Stichting van het Koninkrijk der Nederlanden werd de burgemeester het hoofd. De burgemeester werd en wordt nog steeds benoemd door de Kroon, De koning. In 1817 kreeg Appeltern de eerste burgemeester.		Aanvankelijk was de ambtsheer het hoofd van de gemeente, maar vanaf de Stichting van het Koninkrijk der Nederlanden werd de burgemeester het hoofd. De burgemeester werd en wordt nog steeds benoemd door de Kroon, De koning. In 1817 kreeg Appeltern de eerste burgemeester.

Goof op 17 jan 2022 om 08:54

2022-01-17T08:54:15Z

← Oudere versie		Versie van 17 jan 2022 08:54
Regel 18:		Regel 18:

	=== Gemeente ===		=== Gemeente ===
	-[[file:Eerste gemeentehuis.jpg\|thumb\|right\|300px\|Eerste gemeentehuis]]		[[- file:Eerste gemeentehuis.jpg\|thumb\|right\|300px\|Eerste gemeentehuis]]
	Vóór 1798 was Appeltern een Heerlijkheid, vallend onder het gezag van de Heer van Appeltern. Vanaf 1798, met het opheffen van de Heerlijkheden, wordt Appeltern een gemeente. De gemeente Appeltern bestond uit de voormalige kerspels (parochies) Appeltern, Altforst, Maasbommel en Alphen. Het eerste gemeentehuis stond te Appeltern, op de plaats waar nu de dienstwoningen van het stoomgemaal staan. Later werd in Maasbommel een gemeentehuis gebouwd.		Vóór 1798 was Appeltern een Heerlijkheid, vallend onder het gezag van de Heer van Appeltern. Vanaf 1798, met het opheffen van de Heerlijkheden, wordt Appeltern een gemeente. De gemeente Appeltern bestond uit de voormalige kerspels (parochies) Appeltern, Altforst, Maasbommel en Alphen. Het eerste gemeentehuis stond te Appeltern, op de plaats waar nu de dienstwoningen van het stoomgemaal staan. Later werd in Maasbommel een gemeentehuis gebouwd.
	Aanvankelijk was de ambtsheer het hoofd van de gemeente, maar vanaf de Stichting van het Koninkrijk der Nederlanden werd de burgemeester het hoofd. De burgemeester werd en wordt nog steeds benoemd door de Kroon, De koning. In 1817 kreeg Appeltern de eerste burgemeester.		Aanvankelijk was de ambtsheer het hoofd van de gemeente, maar vanaf de Stichting van het Koninkrijk der Nederlanden werd de burgemeester het hoofd. De burgemeester werd en wordt nog steeds benoemd door de Kroon, De koning. In 1817 kreeg Appeltern de eerste burgemeester.

Goof op 17 jan 2022 om 08:53

2022-01-17T08:53:30Z

← Oudere versie		Versie van 17 jan 2022 08:53
Regel 18:		Regel 18:

	=== Gemeente ===		=== Gemeente ===
	[[file:Eerste gemeentehuis.jpg\|thumb\|right\|300px\|Eerste gemeentehuis]]		-[[file:Eerste gemeentehuis.jpg\|thumb\|right\|300px\|Eerste gemeentehuis]]
	Vóór 1798 was Appeltern een Heerlijkheid, vallend onder het gezag van de Heer van Appeltern. Vanaf 1798, met het opheffen van de Heerlijkheden, wordt Appeltern een gemeente. De gemeente Appeltern bestond uit de voormalige kerspels (parochies) Appeltern, Altforst, Maasbommel en Alphen. Het eerste gemeentehuis stond te Appeltern, op de plaats waar nu de dienstwoningen van het stoomgemaal staan. Later werd in Maasbommel een gemeentehuis gebouwd.		Vóór 1798 was Appeltern een Heerlijkheid, vallend onder het gezag van de Heer van Appeltern. Vanaf 1798, met het opheffen van de Heerlijkheden, wordt Appeltern een gemeente. De gemeente Appeltern bestond uit de voormalige kerspels (parochies) Appeltern, Altforst, Maasbommel en Alphen. Het eerste gemeentehuis stond te Appeltern, op de plaats waar nu de dienstwoningen van het stoomgemaal staan. Later werd in Maasbommel een gemeentehuis gebouwd.
	Aanvankelijk was de ambtsheer het hoofd van de gemeente, maar vanaf de Stichting van het Koninkrijk der Nederlanden werd de burgemeester het hoofd. De burgemeester werd en wordt nog steeds benoemd door de Kroon, De koning. In 1817 kreeg Appeltern de eerste burgemeester.		Aanvankelijk was de ambtsheer het hoofd van de gemeente, maar vanaf de Stichting van het Koninkrijk der Nederlanden werd de burgemeester het hoofd. De burgemeester werd en wordt nog steeds benoemd door de Kroon, De koning. In 1817 kreeg Appeltern de eerste burgemeester.

Goof op 16 jan 2022 om 19:45

2022-01-16T19:45:03Z

← Oudere versie		Versie van 16 jan 2022 19:45
Regel 99:		Regel 99:
	Tot op dat moment kende Nederlands een staatsgodsdienst, vertegenwoordigd door de Nederlands Hervormde kerk, en was al het onderwijs op die leest geschoeid. Niet iedereen was het eens met deze ingrijpende wijziging in de manier van onderwijs geven. Met name op het platteland vond je schoolhoofden en meesters die vonden dat onderwijs alleen op Christelijke grondslag gegeven kon worden. Bernardus Gangel, schoolmeester te Appeltern was een van hen. Hij heeft landelijk naam gemaakt vanwege zijn rechtlijnigheid en volhardendheid maar ook vanwege zijn eigenwijsheid en stijfkoppigheid.		Tot op dat moment kende Nederlands een staatsgodsdienst, vertegenwoordigd door de Nederlands Hervormde kerk, en was al het onderwijs op die leest geschoeid. Niet iedereen was het eens met deze ingrijpende wijziging in de manier van onderwijs geven. Met name op het platteland vond je schoolhoofden en meesters die vonden dat onderwijs alleen op Christelijke grondslag gegeven kon worden. Bernardus Gangel, schoolmeester te Appeltern was een van hen. Hij heeft landelijk naam gemaakt vanwege zijn rechtlijnigheid en volhardendheid maar ook vanwege zijn eigenwijsheid en stijfkoppigheid.
	Gangel was vanaf 1838 schoolmeester te Appeltern, een bijna geheel katholiek dorp met slechts enkele protestanten. Toch gaf Gangel onderwijs met de bijbel als grondslag. Hij opende de lessen met een gebed en sloot ze ook daarmee af. Verder vertelde hij uit de bijbel en gaf hij les in de ‘gewijde en Bijbelse geschiedenis’. In 1844 leidde dat tot problemen. Die liepen zo hoog op dat nagenoeg alle ouders hun kinderen thuis hielden. In plaats van de gebruikelijke 80 tot 100 schoolkinderen, kwamen er nog maar een stuk of zes naar school. Gangel werd op straat nageroepen en uitgescholden en zijn huis werd beklad en enkele ruiten werden ingegooid. Bemiddelingspogingen van de pastoor, de burgemeester en de onderwijsinspecteur baatten niet.		Gangel was vanaf 1838 schoolmeester te Appeltern, een bijna geheel katholiek dorp met slechts enkele protestanten. Toch gaf Gangel onderwijs met de bijbel als grondslag. Hij opende de lessen met een gebed en sloot ze ook daarmee af. Verder vertelde hij uit de bijbel en gaf hij les in de ‘gewijde en Bijbelse geschiedenis’. In 1844 leidde dat tot problemen. Die liepen zo hoog op dat nagenoeg alle ouders hun kinderen thuis hielden. In plaats van de gebruikelijke 80 tot 100 schoolkinderen, kwamen er nog maar een stuk of zes naar school. Gangel werd op straat nageroepen en uitgescholden en zijn huis werd beklad en enkele ruiten werden ingegooid. Bemiddelingspogingen van de pastoor, de burgemeester en de onderwijsinspecteur baatten niet.
	[[file:Elisabeth gravin van Rechteren.~~jpg~~\|thumb\|right\|250px\|Elisabeth gravin van Rechteren]]		[[file:Elisabeth gravin van Rechteren.jpeg\|thumb\|right\|250px\|Elisabeth gravin van Rechteren]]
	De druk werd zo groot dat Gangel in 1846 ontslag nam en een aanstelling als schoolmeester te Hoenderloo op de Veluwe accepteerde. Aldaar nam hij op verzoek van dominee Heldring weeskinderen en moeilijk opvoedbare kinderen in huis. Dat was het begin van de huidige stichting Hoenderloo. Na zijn vertrek ontbrandde de strijd om zijn opvolging. Het kerkbestuur eiste het benoemingsrecht op, om zo een protestantse schoolmeester te kunnen benoemen. Het kerkbestuur verloor echter de strijd, want uiteindelijk werd een nieuwe schoolmeester benoemd door minister Thorbecke. Wel stemde de regering kort daarna, in 1853, in met het oprichten van een bijzondere school te Appeltern, de Gravin van Rechteren school, genoemd naar de gravin van Rechteren, die door een schenking de stichting van deze school mogelijk maakte. De school bestaat nog steeds en is een van de oudste bijzondere scholen is in Nederland. Een stukje Nederlandse geschiedenis dat in Appeltern geschreven werd.		De druk werd zo groot dat Gangel in 1846 ontslag nam en een aanstelling als schoolmeester te Hoenderloo op de Veluwe accepteerde. Aldaar nam hij op verzoek van dominee Heldring weeskinderen en moeilijk opvoedbare kinderen in huis. Dat was het begin van de huidige stichting Hoenderloo. Na zijn vertrek ontbrandde de strijd om zijn opvolging. Het kerkbestuur eiste het benoemingsrecht op, om zo een protestantse schoolmeester te kunnen benoemen. Het kerkbestuur verloor echter de strijd, want uiteindelijk werd een nieuwe schoolmeester benoemd door minister Thorbecke. Wel stemde de regering kort daarna, in 1853, in met het oprichten van een bijzondere school te Appeltern, de Gravin van Rechteren school, genoemd naar de gravin van Rechteren, die door een schenking de stichting van deze school mogelijk maakte. De school bestaat nog steeds en is een van de oudste bijzondere scholen is in Nederland. Een stukje Nederlandse geschiedenis dat in Appeltern geschreven werd.

Goof op 16 jan 2022 om 19:40

2022-01-16T19:40:55Z

← Oudere versie		Versie van 16 jan 2022 19:40
Regel 99:		Regel 99:
	Tot op dat moment kende Nederlands een staatsgodsdienst, vertegenwoordigd door de Nederlands Hervormde kerk, en was al het onderwijs op die leest geschoeid. Niet iedereen was het eens met deze ingrijpende wijziging in de manier van onderwijs geven. Met name op het platteland vond je schoolhoofden en meesters die vonden dat onderwijs alleen op Christelijke grondslag gegeven kon worden. Bernardus Gangel, schoolmeester te Appeltern was een van hen. Hij heeft landelijk naam gemaakt vanwege zijn rechtlijnigheid en volhardendheid maar ook vanwege zijn eigenwijsheid en stijfkoppigheid.		Tot op dat moment kende Nederlands een staatsgodsdienst, vertegenwoordigd door de Nederlands Hervormde kerk, en was al het onderwijs op die leest geschoeid. Niet iedereen was het eens met deze ingrijpende wijziging in de manier van onderwijs geven. Met name op het platteland vond je schoolhoofden en meesters die vonden dat onderwijs alleen op Christelijke grondslag gegeven kon worden. Bernardus Gangel, schoolmeester te Appeltern was een van hen. Hij heeft landelijk naam gemaakt vanwege zijn rechtlijnigheid en volhardendheid maar ook vanwege zijn eigenwijsheid en stijfkoppigheid.
	Gangel was vanaf 1838 schoolmeester te Appeltern, een bijna geheel katholiek dorp met slechts enkele protestanten. Toch gaf Gangel onderwijs met de bijbel als grondslag. Hij opende de lessen met een gebed en sloot ze ook daarmee af. Verder vertelde hij uit de bijbel en gaf hij les in de ‘gewijde en Bijbelse geschiedenis’. In 1844 leidde dat tot problemen. Die liepen zo hoog op dat nagenoeg alle ouders hun kinderen thuis hielden. In plaats van de gebruikelijke 80 tot 100 schoolkinderen, kwamen er nog maar een stuk of zes naar school. Gangel werd op straat nageroepen en uitgescholden en zijn huis werd beklad en enkele ruiten werden ingegooid. Bemiddelingspogingen van de pastoor, de burgemeester en de onderwijsinspecteur baatten niet.		Gangel was vanaf 1838 schoolmeester te Appeltern, een bijna geheel katholiek dorp met slechts enkele protestanten. Toch gaf Gangel onderwijs met de bijbel als grondslag. Hij opende de lessen met een gebed en sloot ze ook daarmee af. Verder vertelde hij uit de bijbel en gaf hij les in de ‘gewijde en Bijbelse geschiedenis’. In 1844 leidde dat tot problemen. Die liepen zo hoog op dat nagenoeg alle ouders hun kinderen thuis hielden. In plaats van de gebruikelijke 80 tot 100 schoolkinderen, kwamen er nog maar een stuk of zes naar school. Gangel werd op straat nageroepen en uitgescholden en zijn huis werd beklad en enkele ruiten werden ingegooid. Bemiddelingspogingen van de pastoor, de burgemeester en de onderwijsinspecteur baatten niet.
	[[file:Elisabeth gravin van Rechteren.~~JPG~~\|thumb\|right\|250px\|Elisabeth gravin van Rechteren]]		[[file:Elisabeth gravin van Rechteren.jpg\|thumb\|right\|250px\|Elisabeth gravin van Rechteren]]
	De druk werd zo groot dat Gangel in 1846 ontslag nam en een aanstelling als schoolmeester te Hoenderloo op de Veluwe accepteerde. Aldaar nam hij op verzoek van dominee Heldring weeskinderen en moeilijk opvoedbare kinderen in huis. Dat was het begin van de huidige stichting Hoenderloo. Na zijn vertrek ontbrandde de strijd om zijn opvolging. Het kerkbestuur eiste het benoemingsrecht op, om zo een protestantse schoolmeester te kunnen benoemen. Het kerkbestuur verloor echter de strijd, want uiteindelijk werd een nieuwe schoolmeester benoemd door minister Thorbecke. Wel stemde de regering kort daarna, in 1853, in met het oprichten van een bijzondere school te Appeltern, de Gravin van Rechteren school, genoemd naar de gravin van Rechteren, die door een schenking de stichting van deze school mogelijk maakte. De school bestaat nog steeds en is een van de oudste bijzondere scholen is in Nederland. Een stukje Nederlandse geschiedenis dat in Appeltern geschreven werd.		De druk werd zo groot dat Gangel in 1846 ontslag nam en een aanstelling als schoolmeester te Hoenderloo op de Veluwe accepteerde. Aldaar nam hij op verzoek van dominee Heldring weeskinderen en moeilijk opvoedbare kinderen in huis. Dat was het begin van de huidige stichting Hoenderloo. Na zijn vertrek ontbrandde de strijd om zijn opvolging. Het kerkbestuur eiste het benoemingsrecht op, om zo een protestantse schoolmeester te kunnen benoemen. Het kerkbestuur verloor echter de strijd, want uiteindelijk werd een nieuwe schoolmeester benoemd door minister Thorbecke. Wel stemde de regering kort daarna, in 1853, in met het oprichten van een bijzondere school te Appeltern, de Gravin van Rechteren school, genoemd naar de gravin van Rechteren, die door een schenking de stichting van deze school mogelijk maakte. De school bestaat nog steeds en is een van de oudste bijzondere scholen is in Nederland. Een stukje Nederlandse geschiedenis dat in Appeltern geschreven werd.

Goof op 16 jan 2022 om 19:39

2022-01-16T19:39:49Z

← Oudere versie		Versie van 16 jan 2022 19:39
Regel 94:		Regel 94:

	=== Schoolstrijd ===		=== Schoolstrijd ===
	[[file:Bernardus Gangel.~~JPG~~\|thumb\|left\|250px\|Bernardus Gangel]]		[[file:Bernardus Gangel.jpg\|thumb\|left\|250px\|Bernardus Gangel]]
	In het midden van de 19e eeuw speelde in Appeltern een schoolstrijd die landelijk de aandacht trok, en die uiteindelijk door Thorbecke beslecht moest worden. Deze schoolstijd heeft mede geleid tot het invoeren van het bijzonder onderwijs in Nederland.		In het midden van de 19e eeuw speelde in Appeltern een schoolstrijd die landelijk de aandacht trok, en die uiteindelijk door Thorbecke beslecht moest worden. Deze schoolstijd heeft mede geleid tot het invoeren van het bijzonder onderwijs in Nederland.
	In de eerste grondwet van 1798 was bepaald dat het basisonderwijs een staatszaak was. Dat beginsel is uitgewerkt in de onderwijswet van 1806, waarin het door de staat verzorgde basisonderwijs werd geregeld. Dat onderwijs was neutraal, dat wil zeggen dat het niet geschoeid was op een religie of kerkgenootschap. Alle religies werden in het onderwijs op gelijke voet behandeld.		In de eerste grondwet van 1798 was bepaald dat het basisonderwijs een staatszaak was. Dat beginsel is uitgewerkt in de onderwijswet van 1806, waarin het door de staat verzorgde basisonderwijs werd geregeld. Dat onderwijs was neutraal, dat wil zeggen dat het niet geschoeid was op een religie of kerkgenootschap. Alle religies werden in het onderwijs op gelijke voet behandeld.

Goof: /* Geschiedenis */

2022-01-16T15:18:30Z

Geschiedenis

← Oudere versie		Versie van 16 jan 2022 15:18
Regel 11:		Regel 11:

	=== Geschiedenis ===		=== Geschiedenis ===
	[[file:Appeltern tekening J.M. de Grave 1674.~~JPG~~\|thumb\|left\|300px\| Tekening Appeltern 1674]]		[[file:Appeltern tekening J.M. de Grave 1674.jpg\|thumb\|left\|300px\| Tekening Appeltern 1674]]
	De naam Appeltern, toen gespeld als Appelthorn duikt voor het eerst op omstreeks 1130, in een pauselijke bul waarin het kasteel en de heerlijkheid genoemd worden als bezittingen van Folculdus, Graaf van Maas en Waal.		De naam Appeltern, toen gespeld als Appelthorn duikt voor het eerst op omstreeks 1130, in een pauselijke bul waarin het kasteel en de heerlijkheid genoemd worden als bezittingen van Folculdus, Graaf van Maas en Waal.
	Er zijn meerdere verklaringen in omloop voor de naam Appeltern. Eén verklaring is dat de naam een samentrekking is van twee woorden, ‘apuldra’ of ‘apoldron’, wat appelboom betekent en ‘hem’, wat zo veel wil zeggen als woonplaats. Bij elkaar dus woonplaats met of bij de appelboom. Plaatsen met een verwante naam zijn in Nederland Apeldoorn, in België nabij Brussel Appelterre, en in Duitsland niet al te ver over de grens bij Nijmegen Appeldorn.		Er zijn meerdere verklaringen in omloop voor de naam Appeltern. Eén verklaring is dat de naam een samentrekking is van twee woorden, ‘apuldra’ of ‘apoldron’, wat appelboom betekent en ‘hem’, wat zo veel wil zeggen als woonplaats. Bij elkaar dus woonplaats met of bij de appelboom. Plaatsen met een verwante naam zijn in Nederland Apeldoorn, in België nabij Brussel Appelterre, en in Duitsland niet al te ver over de grens bij Nijmegen Appeldorn.
	Al meer dan duizend jaar is de Heerlijkheid Appeltern en de omgeving ervan bewoond. Het bijna duizend jaar oude torentje van de protestantse kerk in het dorp getuigt van het bestaan van een nederzetting rond het oude kerkje. Af en toe duiken er potscherven en andere resten op die herinneren aan de bewoners van die vroegere nederzetting. Ook zijn er oude perceelnamen als het terrein ‘de hostert ’ aan de Mekkersteeg, die wijzen op de vroegste bewoning van dit gebied, nog voor het begin van de jaartelling. Bij proefopgravingen achter de St. Servatiuskerk zijn er Romeinse munten en potscherven gevonden die wijzen op bewoning van die plek in de Romeinse tijd.		Al meer dan duizend jaar is de Heerlijkheid Appeltern en de omgeving ervan bewoond. Het bijna duizend jaar oude torentje van de protestantse kerk in het dorp getuigt van het bestaan van een nederzetting rond het oude kerkje. Af en toe duiken er potscherven en andere resten op die herinneren aan de bewoners van die vroegere nederzetting. Ook zijn er oude perceelnamen als het terrein ‘de hostert ’ aan de Mekkersteeg, die wijzen op de vroegste bewoning van dit gebied, nog voor het begin van de jaartelling. Bij proefopgravingen achter de St. Servatiuskerk zijn er Romeinse munten en potscherven gevonden die wijzen op bewoning van die plek in de Romeinse tijd.
	De plaats van het dorp en het kasteel zijn door de eerste bewoners bewust gekozen. Op een hoge en zandige oeverwal, die omstreeks het jaar 800 ontstaan is. Daar was het droog en meestal veilig tegen overstromingen. Er was vruchtbare grond en de oeverwal lag dicht bij de rivier, voor de visvangst, voor transport over water en voor de watervoorziening voor mens en dier in droge tijden.		De plaats van het dorp en het kasteel zijn door de eerste bewoners bewust gekozen. Op een hoge en zandige oeverwal, die omstreeks het jaar 800 ontstaan is. Daar was het droog en meestal veilig tegen overstromingen. Er was vruchtbare grond en de oeverwal lag dicht bij de rivier, voor de visvangst, voor transport over water en voor de watervoorziening voor mens en dier in droge tijden.

	=== Gemeente ===		=== Gemeente ===

Admintutiwiki op 7 okt 2017 om 12:28

2017-10-07T12:28:00Z

← Oudere versie		Versie van 7 okt 2017 12:28
Regel 30:		Regel 30:

	Belofte maakt schuld en in eerste instantie haalt Fulco augustijnen uit Rolduc naar Berne om tot een kloosterstichting te komen. De chaotische situatie die vervolgens binnen de kloostermuren ontstaat, stemt Fulco niet tevreden en de augustijnen kunnen huiswaarts keren. Fulco wijkt niet van zijn belofte af en hij onderneemt in 1134 een tweede poging met de orde van Prémontré, ook wel norbertijnen genaamd. Hij krijgt van de nabijgelegen Abdij van Mariënweerd een abt en enige kloosterlingen toegezonden om zijn kasteeltje te Berne te bemannen. Ditmaal treedt Fulco zelf toe tot de gemeenschap. Zijn vrouw, Bessela, kiest voor een leven als religieuze in Berne en later in het vrouwenklooster te Altforst dat aan de abdij verbonden is.		Belofte maakt schuld en in eerste instantie haalt Fulco augustijnen uit Rolduc naar Berne om tot een kloosterstichting te komen. De chaotische situatie die vervolgens binnen de kloostermuren ontstaat, stemt Fulco niet tevreden en de augustijnen kunnen huiswaarts keren. Fulco wijkt niet van zijn belofte af en hij onderneemt in 1134 een tweede poging met de orde van Prémontré, ook wel norbertijnen genaamd. Hij krijgt van de nabijgelegen Abdij van Mariënweerd een abt en enige kloosterlingen toegezonden om zijn kasteeltje te Berne te bemannen. Ditmaal treedt Fulco zelf toe tot de gemeenschap. Zijn vrouw, Bessela, kiest voor een leven als religieuze in Berne en later in het vrouwenklooster te Altforst dat aan de abdij verbonden is.
	[[file:Munnikkenhof, Altforst.png\|thumb\|right\|300px\|~~Munnikkrnhof~~ Altforst]]		[[file:Munnikkenhof, Altforst.png\|thumb\|right\|300px\|Munnikkenhof Altforst]]
	Zijn vrouw Bessela van Zummeren deed niet voor hem onder. Eerst maakte ze carrière ‘via het bed’ door te trouwen met een hoogbejaarde maar rijke graaf. Na zijn overlijden trouwde ze als rijke weduwe met Folcoldus. Ook zij is op latere leeftijd, uit zorg om haar zielenheil, ingetreden in het klooster en is zij de stichtster van de Proostdij (klooster) in Altforst, aan de Woerdsestraat, daar waar nu de boerderij de Munnikkenhof staat. Zij was een voorbeeldig kloosterlinge en is in 1164 overleden. Haar sterfdag wordt door de kloosterorde der Norbertinessen nog steeds herdacht.		Zijn vrouw Bessela van Zummeren deed niet voor hem onder. Eerst maakte ze carrière ‘via het bed’ door te trouwen met een hoogbejaarde maar rijke graaf. Na zijn overlijden trouwde ze als rijke weduwe met Folcoldus. Ook zij is op latere leeftijd, uit zorg om haar zielenheil, ingetreden in het klooster en is zij de stichtster van de Proostdij (klooster) in Altforst, aan de Woerdsestraat, daar waar nu de boerderij de Munnikkenhof staat. Zij was een voorbeeldig kloosterlinge en is in 1164 overleden. Haar sterfdag wordt door de kloosterorde der Norbertinessen nog steeds herdacht.
	Als Graaf van Maas en Waal was Folcoldus de heer van Appeltern en we weten dat hij de bewoner was van het kasteel. Hij is daarmee de eerste Appelterner die we bij naam kennen.		Als Graaf van Maas en Waal was Folcoldus de heer van Appeltern en we weten dat hij de bewoner was van het kasteel. Hij is daarmee de eerste Appelterner die we bij naam kennen.



	'''Graaf Reinoud II van Gelre''', geboren 1295 , overleden 12 oktober 1343 te Arnhem.		'''Graaf Reinoud II van Gelre''', geboren 1295 , overleden 12 oktober 1343 te Arnhem.
	Bijna twee eeuwen na Folcoldus wordt Reinoud II geboren, de zoon en opvolger van Graaf Reinoud I van Gelre. Hij wordt ook wel Reinald genoemd. Reinoud II kreeg de bijnaam ‘de Zwarte’, of dat te maken had met zijn uiterlijk of met zijn levensloop is niet bekend. Reinoud trouwde eerst met Sophia Berthout van Mechelen, die hem 4 dochters schonk. In 1333 trouwde hij met de vijftienjarige Eleonora, de dochter van Eduard II de koning van Engeland, met wie hij twee zoons kreeg. Over dat huwelijk is een mooi verhaal in omloop.		Bijna twee eeuwen na Folcoldus wordt Reinoud II geboren, de zoon en opvolger van Graaf Reinoud I van Gelre. Hij wordt ook wel Reinald genoemd. Reinoud II kreeg de bijnaam ‘de Zwarte’, of dat te maken had met zijn uiterlijk of met zijn levensloop is niet bekend. Reinoud trouwde eerst met Sophia Berthout van Mechelen, die hem 4 dochters schonk. In 1333 trouwde hij met de vijftienjarige Eleonora, de dochter van Eduard II de koning van Engeland, met wie hij twee zoons kreeg. Over dat huwelijk is een mooi verhaal in omloop.
Regel 46:		Regel 44:

	'''Joan Derk van der Capellen tot den Pol''', heer van Appeltern, Altforst, enz.		'''Joan Derk van der Capellen tot den Pol''', heer van Appeltern, Altforst, enz.
	Zie ~~lemma~~ Joan Derk van der Capellen		Zie [[Joan Derk van der Capellen]]

	'''Jacob Hendrik, graaf van Rechteren''', van Appeltern enz. geboren 17 november 1787 te Appeltern, overleden 9 juli 1845.		'''Jacob Hendrik, graaf van Rechteren''', van Appeltern enz. geboren 17 november 1787 te Appeltern, overleden 9 juli 1845.

Admintutiwiki op 7 okt 2017 om 12:26

2017-10-07T12:26:22Z

← Oudere versie		Versie van 7 okt 2017 12:26
Regel 1:		Regel 1:
	=== ~~'''~~Algemeen~~'''~~ ===		<div align="right">[[Hoofdpagina]] \| [[Omgeving]]</div>
			=== Algemeen ===
	Appeltern is een dorp in Gelderland, onderdeel van de gemeente West Maas en Waal en gelegen aan de noordoever van de Maas te noorden van Oss. De kern van het dorp telt ca. 500 inwoners. In totaal heeft Appeltern, dorp, buurtschappen en buitengebied, ca. 800 inwoners. Appeltern bestaat uit een kern rondom de voormalige NH kerk en de RK kerk, en drie buurtschappen, De Tuut, ten zuid oosten van de kern, de Kasteelse buurt ten oosten van de kern en Appeltern Blauwe Sluis ongeveer 2 km te westen van de kern.		Appeltern is een dorp in Gelderland, onderdeel van de gemeente West Maas en Waal en gelegen aan de noordoever van de Maas te noorden van Oss. De kern van het dorp telt ca. 500 inwoners. In totaal heeft Appeltern, dorp, buurtschappen en buitengebied, ca. 800 inwoners. Appeltern bestaat uit een kern rondom de voormalige NH kerk en de RK kerk, en drie buurtschappen, De Tuut, ten zuid oosten van de kern, de Kasteelse buurt ten oosten van de kern en Appeltern Blauwe Sluis ongeveer 2 km te westen van de kern.
	Het dorp is omstreeks het jaar 900 gesticht op de oeverwal aan de noordzijde van de Maas. De plek was getuige de bij archeologische verkenningen gevonden munten, fragmenten van aardewerk en dakpannen ook in de romeinse tijd bewoond. Ten oosten van het dorp is er een omgrachte kasteelplaats met daarop een fragment van een landhuis. Aldaar stond het kasteel van Appeltern dat bekend is uit een pauselijke bul van 1134.		Het dorp is omstreeks het jaar 900 gesticht op de oeverwal aan de noordzijde van de Maas. De plek was getuige de bij archeologische verkenningen gevonden munten, fragmenten van aardewerk en dakpannen ook in de romeinse tijd bewoond. Ten oosten van het dorp is er een omgrachte kasteelplaats met daarop een fragment van een landhuis. Aldaar stond het kasteel van Appeltern dat bekend is uit een pauselijke bul van 1134.
Regel 5:		Regel 6:
	Ten oosten van het dorp, aan de monding van de Nieuwe Wetering, staat het Stoomgemaal Appeltern, beter bekend als stoomgemaal De Tuut.		Ten oosten van het dorp, aan de monding van de Nieuwe Wetering, staat het Stoomgemaal Appeltern, beter bekend als stoomgemaal De Tuut.

	=== ~~'''~~Dorp~~'''~~ ===		=== Dorp ===
	Appeltern was een dijkdorp, met de bebouwing aan de Maasdijk nabij de kerk. Tot halverwege de 20e eeuw was de bebouwing geconcentreerd langs de Maasdijk, de Walstraat en een klein stukje van de Kerkstraat.		Appeltern was een dijkdorp, met de bebouwing aan de Maasdijk nabij de kerk. Tot halverwege de 20e eeuw was de bebouwing geconcentreerd langs de Maasdijk, de Walstraat en een klein stukje van de Kerkstraat.
	Het dorp heeft geen winkels meer, maar wel een restaurant, de Sprookjeshof en een pinautomaat. In Appeltern Blauwe sluis zijn er meerdere restaurants, onder meer Moeke Mooren en de Korenmolen.		Het dorp heeft geen winkels meer, maar wel een restaurant, de Sprookjeshof en een pinautomaat. In Appeltern Blauwe sluis zijn er meerdere restaurants, onder meer Moeke Mooren en de Korenmolen.

	=== ~~'''~~Geschiedenis~~'''~~ ===		=== Geschiedenis ===
	[[file:Appeltern tekening J.M. de Grave 1674.JPG\|thumb\|left\|300px\| Tekening Appeltern 1674]]		[[file:Appeltern tekening J.M. de Grave 1674.JPG\|thumb\|left\|300px\| Tekening Appeltern 1674]]
	De naam Appeltern, toen gespeld als Appelthorn duikt voor het eerst op omstreeks 1130, in een pauselijke bul waarin het kasteel en de heerlijkheid genoemd worden als bezittingen van Folculdus, Graaf van Maas en Waal.		De naam Appeltern, toen gespeld als Appelthorn duikt voor het eerst op omstreeks 1130, in een pauselijke bul waarin het kasteel en de heerlijkheid genoemd worden als bezittingen van Folculdus, Graaf van Maas en Waal.
Regel 16:		Regel 17:
	De plaats van het dorp en het kasteel zijn door de eerste bewoners bewust gekozen. Op een hoge en zandige oeverwal, die omstreeks het jaar 800 ontstaan is. Daar was het droog en meestal veilig tegen overstromingen. Er was vruchtbare grond en de oeverwal lag dicht bij de rivier, voor de visvangst, voor transport over water en voor de watervoorziening voor mens en dier in droge tijden.		De plaats van het dorp en het kasteel zijn door de eerste bewoners bewust gekozen. Op een hoge en zandige oeverwal, die omstreeks het jaar 800 ontstaan is. Daar was het droog en meestal veilig tegen overstromingen. Er was vruchtbare grond en de oeverwal lag dicht bij de rivier, voor de visvangst, voor transport over water en voor de watervoorziening voor mens en dier in droge tijden.

	=== ~~'''~~Gemeente~~'''~~ ===		=== Gemeente ===
	[[file:Eerste gemeentehuis.jpg\|thumb\|right\|300px\|Eerste gemeentehuis]]		[[file:Eerste gemeentehuis.jpg\|thumb\|right\|300px\|Eerste gemeentehuis]]
	Vóór 1798 was Appeltern een Heerlijkheid, vallend onder het gezag van de Heer van Appeltern. Vanaf 1798, met het opheffen van de Heerlijkheden, wordt Appeltern een gemeente. De gemeente Appeltern bestond uit de voormalige kerspels (parochies) Appeltern, Altforst, Maasbommel en Alphen. Het eerste gemeentehuis stond te Appeltern, op de plaats waar nu de dienstwoningen van het stoomgemaal staan. Later werd in Maasbommel een gemeentehuis gebouwd.		Vóór 1798 was Appeltern een Heerlijkheid, vallend onder het gezag van de Heer van Appeltern. Vanaf 1798, met het opheffen van de Heerlijkheden, wordt Appeltern een gemeente. De gemeente Appeltern bestond uit de voormalige kerspels (parochies) Appeltern, Altforst, Maasbommel en Alphen. Het eerste gemeentehuis stond te Appeltern, op de plaats waar nu de dienstwoningen van het stoomgemaal staan. Later werd in Maasbommel een gemeentehuis gebouwd.
Regel 22:		Regel 23:
	In 1984 zijn de gemeenten Appeltern en Wamel samengevoegd tot de gemeente West Maas en Waal		In 1984 zijn de gemeenten Appeltern en Wamel samengevoegd tot de gemeente West Maas en Waal

	=== ~~'''~~Bijzondere bewoners~~'''~~ ===		=== Bijzondere bewoners ===

	'''Graaf Folculdus van Berne,''' genaamd Fulco of Folco, geboortedatum en sterftedatum onbekend. Hij leefde omstreeks 1130.		'''Graaf Folculdus van Berne,''' genaamd Fulco of Folco, geboortedatum en sterftedatum onbekend. Hij leefde omstreeks 1130.
Regel 51:		Regel 52:
	Er zijn meerdere graven van Rechteren geweest in Appeltern. De eerste was Rudolph Christiaan Graaf van Rechteren, de man van Anna Elisabeth van der Capellen, de dochter van Joan Derk van der Capellen. Hun zoon Jacob Hendrik van Rechteren, geboren op 27 november 1787 in het huis te Appeltern, heeft in de Nederlandse politiek een belangrijke rol gespeeld. Aanvankelijk maakte hij carrière in het landsbestuur als gouverneur van Overijssel. In 1840 weigerde hij zich weg te laten promoveren naar Friesland en werd kort daarna lid van de Tweede Kamer voor de liberalen. Daar speelde hij een belangrijke rol als een van de ‘negenmannen’; medestanders van Thorbecke die voorstander waren van directe verkiezingen (en niet getrapt via kiesmannen zoals toen nog gebruikelijk was) en van het leggen van het recht van begroting en van amendement bij de Tweede Kamer. Daardoor zou de macht en de invloed van de Tweede aanzienlijk toenemen ten koste van de macht van de koning, in die tijd Willem II. Hij trad als democraat dus in de voetsporen van zijn illustere grootvader.		Er zijn meerdere graven van Rechteren geweest in Appeltern. De eerste was Rudolph Christiaan Graaf van Rechteren, de man van Anna Elisabeth van der Capellen, de dochter van Joan Derk van der Capellen. Hun zoon Jacob Hendrik van Rechteren, geboren op 27 november 1787 in het huis te Appeltern, heeft in de Nederlandse politiek een belangrijke rol gespeeld. Aanvankelijk maakte hij carrière in het landsbestuur als gouverneur van Overijssel. In 1840 weigerde hij zich weg te laten promoveren naar Friesland en werd kort daarna lid van de Tweede Kamer voor de liberalen. Daar speelde hij een belangrijke rol als een van de ‘negenmannen’; medestanders van Thorbecke die voorstander waren van directe verkiezingen (en niet getrapt via kiesmannen zoals toen nog gebruikelijk was) en van het leggen van het recht van begroting en van amendement bij de Tweede Kamer. Daardoor zou de macht en de invloed van de Tweede aanzienlijk toenemen ten koste van de macht van de koning, in die tijd Willem II. Hij trad als democraat dus in de voetsporen van zijn illustere grootvader.
	Willem II weigerde aanvankelijk om in te gaan op de voorstellen van de ‘Negenmannen’: ‘Dit voorstel nooit, al ware het schavot ernaast!’. Maar in 1848, volgens zeggen onder druk van de revoluties die in Europa tal van koningshuizen ten val brachten, maar waarschijnlijk als gevolg van chantage met zijn homoseksualiteit, gaf hij toe en werd volgens eigen zeggen ‘in één nacht liberaal’. Hij stemde in met de grondwetsvoorstellen van Thorbecke, die sindsdien de grondslag vormen voor ons staatsbestel.		Willem II weigerde aanvankelijk om in te gaan op de voorstellen van de ‘Negenmannen’: ‘Dit voorstel nooit, al ware het schavot ernaast!’. Maar in 1848, volgens zeggen onder druk van de revoluties die in Europa tal van koningshuizen ten val brachten, maar waarschijnlijk als gevolg van chantage met zijn homoseksualiteit, gaf hij toe en werd volgens eigen zeggen ‘in één nacht liberaal’. Hij stemde in met de grondwetsvoorstellen van Thorbecke, die sindsdien de grondslag vormen voor ons staatsbestel.
	J.H. van Rechteren.		'''J.H. van Rechteren.'''





	'''Pieter Uijen''', geboorte en sterfdatum niet bekend. Leefde omstreeks 1823		'''Pieter Uijen''', geboorte en sterfdatum niet bekend. Leefde omstreeks 1823
Regel 70:		Regel 67:
	Berkhof was als theoloog een echte bruggenbouwer. Hij was in gesprek met zowel conservatieve als met vooruitstrevende gelovigen en bracht die bij elkaar. In de oorlog heeft hij zich van meet af aan in woord en daad verzet tegen de Duitse bezetters. Hij is daarvoor al in 1940 gevangen gezet. Door een auto-ongeluk tijdens het transport naar de strafgevangenis in Scheveningen (het bekende “Oranje Hotel’), dat hij op wonderbaarlijke wijze overleefde, kwam hij in het ziekenhuis terecht. In 1941 werd hij vrij gelaten. Onverdroten bleef hij waarschuwen tegen het gevaar van het fascisme. In 1942 moest hij onderduiken, maar hij heeft de oorlog overleefd. In 1995 overleed hij te Leiderdorp, 81 jaar oud.		Berkhof was als theoloog een echte bruggenbouwer. Hij was in gesprek met zowel conservatieve als met vooruitstrevende gelovigen en bracht die bij elkaar. In de oorlog heeft hij zich van meet af aan in woord en daad verzet tegen de Duitse bezetters. Hij is daarvoor al in 1940 gevangen gezet. Door een auto-ongeluk tijdens het transport naar de strafgevangenis in Scheveningen (het bekende “Oranje Hotel’), dat hij op wonderbaarlijke wijze overleefde, kwam hij in het ziekenhuis terecht. In 1941 werd hij vrij gelaten. Onverdroten bleef hij waarschuwen tegen het gevaar van het fascisme. In 1942 moest hij onderduiken, maar hij heeft de oorlog overleefd. In 1995 overleed hij te Leiderdorp, 81 jaar oud.

	=== ~~'''~~NH kerk~~'''~~ ===		=== NH kerk ===
	Met afstand het oudste gebouw in Appeltern is de protestantse kerk. Het onderste deel van de toren dateert van omstreeks 1040, en is dus bijna 1000 jaar oud. De toren behoorde oorspronkelijk waarschijnlijk bij een romaans zaalkerkje met een rechthoekig koor, zoals er in Nederland nog een enkele te vinden is. Bij voorbeeld in Lemiers in Zuid Limburg nabij Vaals.		Met afstand het oudste gebouw in Appeltern is de protestantse kerk. Het onderste deel van de toren dateert van omstreeks 1040, en is dus bijna 1000 jaar oud. De toren behoorde oorspronkelijk waarschijnlijk bij een romaans zaalkerkje met een rechthoekig koor, zoals er in Nederland nog een enkele te vinden is. Bij voorbeeld in Lemiers in Zuid Limburg nabij Vaals.

Regel 80:		Regel 77:
	NHkerk2.png\|NH Kerk Appeltern		NHkerk2.png\|NH Kerk Appeltern
	</gallery>		</gallery>
	=== ~~'''~~RK Kerk~~'''~~ ===		=== RK Kerk ===
	[[file:RKkerk.png\|thumb\|right\|200px\|RK kerk Appeltern]]		[[file:RKkerk.png\|thumb\|right\|200px\|RK kerk Appeltern]]
	In het begin van de 20e eeuw voldeed het in 1953 gebouwde [[https://nl.wikipedia.org/wiki/Waterstaatskerk waterstaatskerkje]] niet meer en vatte Pastoor Lambermont het plan op om een nieuwe kerk te bouwen. Dit mede om de smaad van de rituele moord die in 1900 in Appeltern geplaagd is, uit te wissen. Nadat de bisschop toestemming gaf en het geld bij elkaar gebedeld was, startte de bouw in 1906. Het ontwerp van de in neogotische stijl gebouwde kerk is van de hand van de architect C. Franssen. Een architect die werkte in de traditie van de beroemde bouwmeester Pierre Cuypers, de ontwerper van meer dan honderd kerken, en ook van het Rijksmuseum en het Centraal station in Amsterdam. De kerk werd in 1907 ingewijd en vernoemd naar Sint Servatius volgens de overlevering de eerste bisschop van Maastricht.		In het begin van de 20e eeuw voldeed het in 1953 gebouwde [[https://nl.wikipedia.org/wiki/Waterstaatskerk waterstaatskerkje]] niet meer en vatte Pastoor Lambermont het plan op om een nieuwe kerk te bouwen. Dit mede om de smaad van de rituele moord die in 1900 in Appeltern geplaagd is, uit te wissen. Nadat de bisschop toestemming gaf en het geld bij elkaar gebedeld was, startte de bouw in 1906. Het ontwerp van de in neogotische stijl gebouwde kerk is van de hand van de architect C. Franssen. Een architect die werkte in de traditie van de beroemde bouwmeester Pierre Cuypers, de ontwerper van meer dan honderd kerken, en ook van het Rijksmuseum en het Centraal station in Amsterdam. De kerk werd in 1907 ingewijd en vernoemd naar Sint Servatius volgens de overlevering de eerste bisschop van Maastricht.

	=== ~~'''~~Rituele moord~~'''~~ ===		=== Rituele moord ===
	In het begin van de vorige eeuw was Appeltern een arm en geïsoleerd dorp waar veel inwoners slechts met grote moeite het hoofd boven water wisten te houden. Als je in bittere armoede verkeert is de verleiding groot om elk sprankje hoop, al is het maar op een beter leven in het hiernamaals, aan te grijpen. In die tijd was de gemeenschap van Appeltern verder ten diepste verdeeld tussen katholieken, die de grote meerderheid van de bevolking vormden en de protestanten, een kleine minderheid. In Altforst heerste de fel anti-paapse dominee de Leeuw, bekend vanwege zijn tirades vanaf de kansel tegen de katholieke dwaalleer. In die orthodox protestantse gemeenschap had de eeuwwisseling de verwachting gewekt van de spoedige komst van het duizendjarig vrederijk, zoals dat aangekondigd is in het Bijbelboek openbaringen. Om aan dat komende vrederijk deel te hebben moesten er wel offers gebracht worden en diende er verzaakt te worden aan aardse zaken als have en goed.		In het begin van de vorige eeuw was Appeltern een arm en geïsoleerd dorp waar veel inwoners slechts met grote moeite het hoofd boven water wisten te houden. Als je in bittere armoede verkeert is de verleiding groot om elk sprankje hoop, al is het maar op een beter leven in het hiernamaals, aan te grijpen. In die tijd was de gemeenschap van Appeltern verder ten diepste verdeeld tussen katholieken, die de grote meerderheid van de bevolking vormden en de protestanten, een kleine minderheid. In Altforst heerste de fel anti-paapse dominee de Leeuw, bekend vanwege zijn tirades vanaf de kansel tegen de katholieke dwaalleer. In die orthodox protestantse gemeenschap had de eeuwwisseling de verwachting gewekt van de spoedige komst van het duizendjarig vrederijk, zoals dat aangekondigd is in het Bijbelboek openbaringen. Om aan dat komende vrederijk deel te hebben moesten er wel offers gebracht worden en diende er verzaakt te worden aan aardse zaken als have en goed.
	[[file:BoerderijSluissestraat.png\|thumb\|left\|300px\|Boerderij aan de Sluissestraat]]		[[file:BoerderijSluissestraat.png\|thumb\|left\|300px\|Boerderij aan de Sluissestraat]]
Regel 97:		Regel 94:

	De moord te Appeltern is een bijzonder voorval in de Nederlandse geschiedenis. Het komt echter vaker voor dat mensen door de nood der omstandigheden hun heil zoeken bij messiaanse leiders en boetepredikers zoals Metthinus Scherff. In een arme gemeenschap zoals Appeltern in die tijd is de verleiding groot om elk sprankje hoop, al is het maar op een beter leven in het hiernamaals, aan te grijpen.		De moord te Appeltern is een bijzonder voorval in de Nederlandse geschiedenis. Het komt echter vaker voor dat mensen door de nood der omstandigheden hun heil zoeken bij messiaanse leiders en boetepredikers zoals Metthinus Scherff. In een arme gemeenschap zoals Appeltern in die tijd is de verleiding groot om elk sprankje hoop, al is het maar op een beter leven in het hiernamaals, aan te grijpen.
	=== ~~'''~~Schoolstrijd~~'''~~ ===
			=== Schoolstrijd ===
	[[file:Bernardus Gangel.JPG\|thumb\|left\|250px\|Bernardus Gangel]]		[[file:Bernardus Gangel.JPG\|thumb\|left\|250px\|Bernardus Gangel]]
	In het midden van de 19e eeuw speelde in Appeltern een schoolstrijd die landelijk de aandacht trok, en die uiteindelijk door Thorbecke beslecht moest worden. Deze schoolstijd heeft mede geleid tot het invoeren van het bijzonder onderwijs in Nederland.		In het midden van de 19e eeuw speelde in Appeltern een schoolstrijd die landelijk de aandacht trok, en die uiteindelijk door Thorbecke beslecht moest worden. Deze schoolstijd heeft mede geleid tot het invoeren van het bijzonder onderwijs in Nederland.
Regel 105:		Regel 103:
	[[file:Elisabeth gravin van Rechteren.JPG\|thumb\|right\|250px\|Elisabeth gravin van Rechteren]]		[[file:Elisabeth gravin van Rechteren.JPG\|thumb\|right\|250px\|Elisabeth gravin van Rechteren]]
	De druk werd zo groot dat Gangel in 1846 ontslag nam en een aanstelling als schoolmeester te Hoenderloo op de Veluwe accepteerde. Aldaar nam hij op verzoek van dominee Heldring weeskinderen en moeilijk opvoedbare kinderen in huis. Dat was het begin van de huidige stichting Hoenderloo. Na zijn vertrek ontbrandde de strijd om zijn opvolging. Het kerkbestuur eiste het benoemingsrecht op, om zo een protestantse schoolmeester te kunnen benoemen. Het kerkbestuur verloor echter de strijd, want uiteindelijk werd een nieuwe schoolmeester benoemd door minister Thorbecke. Wel stemde de regering kort daarna, in 1853, in met het oprichten van een bijzondere school te Appeltern, de Gravin van Rechteren school, genoemd naar de gravin van Rechteren, die door een schenking de stichting van deze school mogelijk maakte. De school bestaat nog steeds en is een van de oudste bijzondere scholen is in Nederland. Een stukje Nederlandse geschiedenis dat in Appeltern geschreven werd.		De druk werd zo groot dat Gangel in 1846 ontslag nam en een aanstelling als schoolmeester te Hoenderloo op de Veluwe accepteerde. Aldaar nam hij op verzoek van dominee Heldring weeskinderen en moeilijk opvoedbare kinderen in huis. Dat was het begin van de huidige stichting Hoenderloo. Na zijn vertrek ontbrandde de strijd om zijn opvolging. Het kerkbestuur eiste het benoemingsrecht op, om zo een protestantse schoolmeester te kunnen benoemen. Het kerkbestuur verloor echter de strijd, want uiteindelijk werd een nieuwe schoolmeester benoemd door minister Thorbecke. Wel stemde de regering kort daarna, in 1853, in met het oprichten van een bijzondere school te Appeltern, de Gravin van Rechteren school, genoemd naar de gravin van Rechteren, die door een schenking de stichting van deze school mogelijk maakte. De school bestaat nog steeds en is een van de oudste bijzondere scholen is in Nederland. Een stukje Nederlandse geschiedenis dat in Appeltern geschreven werd.
	=== ~~'''~~Enkele foto's van Appeltern~~'''~~ ===
			=== Enkele foto's van Appeltern ===

	<gallery>		<gallery>